Đề tài NCKH Dược lý – Dược lâm sàng
Hỗ trợ một dược sĩ thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học, từ nhập liệu đến thống kê bằng SPSS.
Vì cần bảo mật cho người thực hiện đề tài, mình không thể công khai đề tài và nhiều thông tin khác. Nhưng đây là một trong những dự án mình thấy đáng công sức nhất, dù phải thừa nhận là khá nhọc.
Nhập liệu
Ban đầu mình chỉ nhận lời làm file nhập liệu trên Google Sheets, rồi dần dần cuốn vào dự án lúc nào không hay.
Dù đã có kinh nghiệm xây file nhập liệu và xử lý dữ liệu, mình vẫn gặp một vấn đề nghiêm trọng dù đã lường trước. Trước khi xây, mình hỏi rất kỹ về mục tiêu và nhu cầu, thậm chí nhắc đi nhắc lại rằng mình không có kiến thức chuyên ngành dược, nên cần tính trước: về cơ bản sẽ cần khai thác những số liệu nào, vẽ biểu đồ gì.
Kết quả là giữa chừng vẫn phải xây lại hẳn file nhập liệu cho phù hợp với các khâu sau, và xử lý lại phần dữ liệu đã nhập theo form mới.
Cái khó nữa là không có cách nào lấy dữ liệu có sẵn. Mọi thứ phải nhập tay từ những hình ảnh rất mờ, không chuyển ảnh sang chữ tự động được. Khâu này tốn công và dễ sai, nhưng là điều bất khả kháng.
Xử lý dữ liệu
Nhập xong, mình làm sạch dữ liệu và soát lỗi nhập bằng nhiều cách. Ví dụ, một loại thuốc thường có các liều 20, 40, 80, 160, tự dưng lòi ra một hai giá trị 50. Mình đánh dấu những điểm bất thường như vậy và trao đổi trực tiếp với người làm đề tài.
Sau đó mình biến đổi dữ liệu và làm những bảng khai thác số liệu đầu tiên, dùng rất nhiều công thức và hàm.
Phân tích và trực quan hoá
Suốt tháng 4 và tháng 5, việc của mình là xoay đi xoay lại các bảng và biểu đồ sao cho đúng nhu cầu nhất. Nhu cầu đổi như chong chóng, có lúc quay về phương án đầu tiên. Mệt, nhưng mình nghĩ nghiên cứu khoa học vốn là vậy: tìm cho đúng câu chuyện mà dữ liệu đang kể.
SPSS
Mình không chuyên SPSS, chỉ học môn này ở đại học. Nên khi biết dự án cần chạy SPSS mình cũng hơi lo, may là xem lại thao tác là nhớ. Cụ thể: thống kê mô tả, phân tích tương quan giữa hai biến định lượng, và kiểm định T-Test để so sánh trung bình của hai tổng thể.

Công cụ
- Google Sheets
- Microsoft Excel
- SPSS
- Google Forms
- Microsoft Word
Viết trong giai đoạn 2022–2024, chuyển từ site cũ.